{
  "zakres": "Europa bez Rosji, 01.01.2016–25.10.2026",
  "definicje": {
    "zdarzenie": "jeden atak w jednym dniu i miejscu (Noicattaro 04.08 i 15.08.2026 to dwa zdarzenia)",
    "poszkodowany": "osoba zaatakowana, także bez obrażeń",
    "kategorie": {
      "dziki_zdrowy": "dziki wilk bez wścieklizny (w tym przypadki sprowokowane: Macedonia 2016, Hamburg 2026)",
      "z_niewoli": "wilk z zagrody / parku",
      "wsciekly": "wilk z potwierdzoną wścieklizną"
    }
  },
  "lata": [
    {
      "rok": 2016,
      "poszkodowani": {
        "dziki_zdrowy": 1,
        "z_niewoli": 0,
        "wsciekly": 0,
        "razem": 1
      },
      "zdarzenia": {
        "dziki_zdrowy": 1,
        "z_niewoli": 0,
        "wsciekly": 0,
        "razem": 1
      },
      "narastajaco": {
        "poszkodowani": 1,
        "zdarzenia": 1
      },
      "w_tym_polska_poszkodowani": 0,
      "przypadki": [
        "mk-2016-01"
      ],
      "zrodla": [
        "nina2021"
      ],
      "uwagi": null
    },
    {
      "rok": 2017,
      "poszkodowani": {
        "dziki_zdrowy": 0,
        "z_niewoli": 0,
        "wsciekly": 0,
        "razem": 0
      },
      "zdarzenia": {
        "dziki_zdrowy": 0,
        "z_niewoli": 0,
        "wsciekly": 0,
        "razem": 0
      },
      "narastajaco": {
        "poszkodowani": 1,
        "zdarzenia": 1
      },
      "w_tym_polska_poszkodowani": 0,
      "przypadki": [],
      "zrodla": [],
      "uwagi": null
    },
    {
      "rok": 2018,
      "poszkodowani": {
        "dziki_zdrowy": 5,
        "z_niewoli": 0,
        "wsciekly": 0,
        "razem": 5
      },
      "zdarzenia": {
        "dziki_zdrowy": 2,
        "z_niewoli": 0,
        "wsciekly": 0,
        "razem": 2
      },
      "narastajaco": {
        "poszkodowani": 6,
        "zdarzenia": 3
      },
      "w_tym_polska_poszkodowani": 5,
      "przypadki": [
        "pl-2018-01",
        "pl-2018-02"
      ],
      "zrodla": [
        "gazeta2018",
        "glubuska2018",
        "lp2018",
        "nina2021",
        "nowak2021",
        "pap2018",
        "rmf2018",
        "tvpgorzow2018"
      ],
      "uwagi": null
    },
    {
      "rok": 2019,
      "poszkodowani": {
        "dziki_zdrowy": 0,
        "z_niewoli": 0,
        "wsciekly": 0,
        "razem": 0
      },
      "zdarzenia": {
        "dziki_zdrowy": 0,
        "z_niewoli": 0,
        "wsciekly": 0,
        "razem": 0
      },
      "narastajaco": {
        "poszkodowani": 6,
        "zdarzenia": 3
      },
      "w_tym_polska_poszkodowani": 0,
      "przypadki": [],
      "zrodla": [],
      "uwagi": null
    },
    {
      "rok": 2020,
      "poszkodowani": {
        "dziki_zdrowy": 2,
        "z_niewoli": 0,
        "wsciekly": 0,
        "razem": 2
      },
      "zdarzenia": {
        "dziki_zdrowy": 1,
        "z_niewoli": 0,
        "wsciekly": 0,
        "razem": 1
      },
      "narastajaco": {
        "poszkodowani": 8,
        "zdarzenia": 4
      },
      "w_tym_polska_poszkodowani": 0,
      "przypadki": [
        "it-2020-01"
      ],
      "zrodla": [
        "lcie2024",
        "nina2021"
      ],
      "uwagi": null
    },
    {
      "rok": 2021,
      "poszkodowani": {
        "dziki_zdrowy": 0,
        "z_niewoli": 0,
        "wsciekly": 0,
        "razem": 0
      },
      "zdarzenia": {
        "dziki_zdrowy": 0,
        "z_niewoli": 0,
        "wsciekly": 0,
        "razem": 0
      },
      "narastajaco": {
        "poszkodowani": 8,
        "zdarzenia": 4
      },
      "w_tym_polska_poszkodowani": 0,
      "przypadki": [],
      "zrodla": [],
      "uwagi": null
    },
    {
      "rok": 2022,
      "poszkodowani": {
        "dziki_zdrowy": 0,
        "z_niewoli": 0,
        "wsciekly": 0,
        "razem": 0
      },
      "zdarzenia": {
        "dziki_zdrowy": 0,
        "z_niewoli": 0,
        "wsciekly": 0,
        "razem": 0
      },
      "narastajaco": {
        "poszkodowani": 8,
        "zdarzenia": 4
      },
      "w_tym_polska_poszkodowani": 0,
      "przypadki": [],
      "zrodla": [],
      "uwagi": null
    },
    {
      "rok": 2023,
      "poszkodowani": {
        "dziki_zdrowy": 11,
        "z_niewoli": 2,
        "wsciekly": 0,
        "razem": 13
      },
      "zdarzenia": {
        "dziki_zdrowy": 1,
        "z_niewoli": 1,
        "wsciekly": 0,
        "razem": 2
      },
      "narastajaco": {
        "poszkodowani": 21,
        "zdarzenia": 6
      },
      "w_tym_polska_poszkodowani": 2,
      "przypadki": [
        "pl-2023-01",
        "it-2023-01"
      ],
      "zrodla": [
        "gs24_2023",
        "ilcentro2023",
        "ispra2023",
        "lastampa2023",
        "naszemiasto2023",
        "primonumero2023",
        "szczecinskie24_2023",
        "vastoweb2023a",
        "vastoweb2023b"
      ],
      "uwagi": null
    },
    {
      "rok": 2024,
      "poszkodowani": {
        "dziki_zdrowy": 4,
        "z_niewoli": 1,
        "wsciekly": 1,
        "razem": 6
      },
      "zdarzenia": {
        "dziki_zdrowy": 3,
        "z_niewoli": 1,
        "wsciekly": 1,
        "razem": 5
      },
      "narastajaco": {
        "poszkodowani": 27,
        "zdarzenia": 11
      },
      "w_tym_polska_poszkodowani": 0,
      "przypadki": [
        "fr-2024-01",
        "nl-2024-01",
        "nl-2024-02",
        "it-2024-01",
        "by-2024-01"
      ],
      "zrodla": [
        "abruzzoweb2024",
        "franceinfo2024",
        "ispra2025",
        "nos2024a",
        "nos2024b",
        "onlinebrest2024"
      ],
      "uwagi": null
    },
    {
      "rok": 2025,
      "poszkodowani": {
        "dziki_zdrowy": 4,
        "z_niewoli": 0,
        "wsciekly": 1,
        "razem": 5
      },
      "zdarzenia": {
        "dziki_zdrowy": 4,
        "z_niewoli": 0,
        "wsciekly": 1,
        "razem": 5
      },
      "narastajaco": {
        "poszkodowani": 32,
        "zdarzenia": 16
      },
      "w_tym_polska_poszkodowani": 0,
      "przypadki": [
        "nl-2025-01",
        "nl-2025-02",
        "it-2025-01",
        "ua-2025-01",
        "nl-2025-03"
      ],
      "zrodla": [
        "ansa2025",
        "leusder2025",
        "nos2025a",
        "nos2025b",
        "nos2025c",
        "nos2025d",
        "nrc2025",
        "rtvutrecht2025",
        "suspilne2025",
        "termoli2025",
        "woudenberg2025"
      ],
      "uwagi": null
    },
    {
      "rok": 2026,
      "poszkodowani": {
        "dziki_zdrowy": 4,
        "z_niewoli": 0,
        "wsciekly": 0,
        "razem": 4
      },
      "zdarzenia": {
        "dziki_zdrowy": 3,
        "z_niewoli": 0,
        "wsciekly": 0,
        "razem": 3
      },
      "narastajaco": {
        "poszkodowani": 36,
        "zdarzenia": 19
      },
      "w_tym_polska_poszkodowani": 0,
      "przypadki": [
        "de-2026-01",
        "it-2026-01",
        "it-2026-02"
      ],
      "zrodla": [
        "ansa2026",
        "baritoday2026",
        "corriere2026",
        "gazzetta2026",
        "puglia2026",
        "repubblica2026a",
        "repubblica2026b",
        "tagesschau2026"
      ],
      "uwagi": "dane do 25.10.2026"
    }
  ],
  "sumy": {
    "zdarzenia": 19,
    "poszkodowani": 36,
    "poszkodowani_dziki_zdrowy": 31,
    "poszkodowani_z_niewoli": 3,
    "poszkodowani_wsciekly": 2,
    "zdarzenia_dziki_zdrowy": 15,
    "zrodla": [
      "abruzzoweb2024",
      "ansa2025",
      "ansa2026",
      "baritoday2026",
      "corriere2026",
      "franceinfo2024",
      "gazeta2018",
      "gazzetta2026",
      "glubuska2018",
      "gs24_2023",
      "ilcentro2023",
      "ispra2023",
      "ispra2025",
      "lastampa2023",
      "lcie2024",
      "leusder2025",
      "lp2018",
      "naszemiasto2023",
      "nina2021",
      "nos2024a",
      "nos2024b",
      "nos2025a",
      "nos2025b",
      "nos2025c",
      "nos2025d",
      "nowak2021",
      "nrc2025",
      "onlinebrest2024",
      "pap2018",
      "primonumero2023",
      "puglia2026",
      "repubblica2026a",
      "repubblica2026b",
      "rmf2018",
      "rtvutrecht2025",
      "suspilne2025",
      "szczecinskie24_2023",
      "tagesschau2026",
      "termoli2025",
      "tvpgorzow2018",
      "vastoweb2023a",
      "vastoweb2023b",
      "woudenberg2025"
    ]
  },
  "porownanie_okresow": {
    "metoda": "Obliczenia własne na podstawie zestawienia przypadków (przypadki.json). Tylko dzikie, zdrowe wilki. Okres 2016–2022 = 7 lat; 2023–25.10.2026 = 3,82 roku.",
    "zrodla": [
      "abruzzoweb2024",
      "ansa2025",
      "ansa2026",
      "baritoday2026",
      "corriere2026",
      "gazeta2018",
      "gazzetta2026",
      "glubuska2018",
      "ilcentro2023",
      "ispra2023",
      "ispra2025",
      "lastampa2023",
      "lcie2024",
      "leusder2025",
      "lp2018",
      "nina2021",
      "nos2024a",
      "nos2024b",
      "nos2025a",
      "nos2025b",
      "nos2025c",
      "nos2025d",
      "nowak2021",
      "nrc2025",
      "pap2018",
      "primonumero2023",
      "puglia2026",
      "repubblica2026a",
      "repubblica2026b",
      "rmf2018",
      "rtvutrecht2025",
      "tagesschau2026",
      "termoli2025",
      "tvpgorzow2018",
      "vastoweb2023a",
      "vastoweb2023b",
      "woudenberg2025"
    ],
    "okres_2016_2022": {
      "zdarzenia": 4,
      "poszkodowani": 8,
      "zdarzenia_na_rok": 0.57,
      "poszkodowani_na_rok": 1.14
    },
    "okres_2023_2026": {
      "zdarzenia": 11,
      "poszkodowani": 23,
      "poszkodowani_bez_vasto": 12,
      "zdarzenia_na_rok": 2.88,
      "poszkodowani_na_rok": 6.02
    },
    "test": {
      "opis": "Jednostronny test dwumianowy: przy stałej częstości odsetek zdarzeń przypadających na 2023–2026 powinien wynosić 3,82/10,82",
      "p0": 0.353,
      "k": 11,
      "n": 15,
      "p_value": 0.0031
    },
    "iloraz_czestosci_zdarzen": {
      "punktowo": 5.04,
      "ci95_dokladny": [
        1.49,
        21.7
      ],
      "metoda": "przedział Cloppera-Pearsona dla odsetka, przeliczony na iloraz częstości"
    }
  },
  "na_1000_wilkow": {
    "metoda": "Poszkodowani przez dzikie, zdrowe wilki na rok, podzieleni przez przybliżoną liczbę wilków w Europie bez Rosji. Mianowniki to rekonstrukcja własna (nie liczby ze źródła): ok. 19 tys. jako średnia dla 2016–2022 (między ok. 17 tys. w 2012–2016 a ponad 21,5 tys. w 2022) i ok. 22,5 tys. dla 2023–2026 (między 21,5 tys. a ok. 23 tys.).",
    "mianownik_2016_2022": 19000.0,
    "mianownik_2023_2026": 22500.0,
    "zrodla_mianownika": [
      "linnell2018",
      "dibernardi2025",
      "lcie2024"
    ],
    "poszkodowani_2016_2022": 0.06,
    "poszkodowani_2023_2026": 0.268,
    "poszkodowani_2023_2026_bez_vasto": 0.14,
    "zdarzenia_2016_2022": 0.03,
    "zdarzenia_2023_2026": 0.128,
    "iloraz_zdarzen_na_wilka": {
      "punktowo": 4.26,
      "ci95": [
        1.26,
        18.32
      ]
    },
    "iloraz_poszkodowanych_na_wilka": {
      "z_vasto": 4.45,
      "bez_vasto": 2.32
    }
  },
  "wzrost_populacji": {
    "od": 17000,
    "do": 23000,
    "wzrost_proc": 35,
    "zrodla": [
      "linnell2018",
      "lcie2024"
    ],
    "uwagi": "17 tys. (2012–2016) obejmuje Europę bez Rosji i Białorusi; 23 tys. (2017–2022/23) wg LCIE za Kaczensky i in. 2024. Obszary mogą nie być w pełni porównywalne."
  },
  "cytaty_ekspertow": [
    "lcie2024",
    "nina2021",
    "blanco2023"
  ],
  "ograniczenia": [
    "Mała próba: 15 zdarzeń z dzikimi, zdrowymi wilkami; jeden osobnik (Vasto) to ok. 11 z 13 poszkodowanych w 2023 r.",
    "Rośnie wykrywalność: rutynowe badania DNA od ok. 2023 r. i większe zainteresowanie mediów.",
    "Brak eksperckiej analizy trendu za 2023–2026; wniosek o wzroście to zestawienie własne.",
    "Dane o wściekliźnie (Ukraina, Białoruś, Bałkany) niepełne.",
    "Przypadek z 2016 r. pochodzi z raportu NINA, bez DNA."
  ]
}