{
  "opis": "Liczebność wilka w Polsce, UE i Europie. Każda liczba ma odwołanie do bibliografia.json. Serii administracyjnej (GDOŚ/GUS) i naukowej (GIOŚ) nie należy porównywać 1:1.",
  "polska": {
    "administracyjne": [
      {
        "obszar": "Polska",
        "okres": "2010",
        "wartosc": 770,
        "typ_danych": "administracyjny (szacunki nadleśnictw, dane GDOŚ w publikacji GUS)",
        "zrodla": [
          "gus2024"
        ],
        "uwagi": null
      },
      {
        "obszar": "Polska",
        "okres": "2015",
        "wartosc": 1484,
        "typ_danych": "administracyjny (szacunki nadleśnictw, dane GDOŚ w publikacji GUS)",
        "zrodla": [
          "gus2024"
        ],
        "uwagi": null
      },
      {
        "obszar": "Polska",
        "okres": "2016",
        "wartosc": 2139,
        "typ_danych": "administracyjny (szacunki nadleśnictw, dane GDOŚ w publikacji GUS)",
        "zrodla": [
          "gus2024"
        ],
        "uwagi": null
      },
      {
        "obszar": "Polska",
        "okres": "2017",
        "wartosc": 2390,
        "typ_danych": "administracyjny (szacunki nadleśnictw, dane GDOŚ w publikacji GUS)",
        "zrodla": [
          "gus2024"
        ],
        "uwagi": null
      },
      {
        "obszar": "Polska",
        "okres": "2018",
        "wartosc": 2868,
        "typ_danych": "administracyjny (szacunki nadleśnictw, dane GDOŚ w publikacji GUS)",
        "zrodla": [
          "gus2024"
        ],
        "uwagi": null
      },
      {
        "obszar": "Polska",
        "okres": "2019",
        "wartosc": 3222,
        "typ_danych": "administracyjny (szacunki nadleśnictw, dane GDOŚ w publikacji GUS)",
        "zrodla": [
          "gus2024"
        ],
        "uwagi": null
      },
      {
        "obszar": "Polska",
        "okres": "2020",
        "wartosc": 3530,
        "typ_danych": "administracyjny (szacunki nadleśnictw, dane GDOŚ w publikacji GUS)",
        "zrodla": [
          "gus2024"
        ],
        "uwagi": null
      },
      {
        "obszar": "Polska",
        "okres": "2021",
        "wartosc": 3770,
        "typ_danych": "administracyjny (szacunki nadleśnictw, dane GDOŚ w publikacji GUS)",
        "zrodla": [
          "gus2024"
        ],
        "uwagi": null
      },
      {
        "obszar": "Polska",
        "okres": "2022",
        "wartosc": 4328,
        "typ_danych": "administracyjny (szacunki nadleśnictw, dane GDOŚ w publikacji GUS)",
        "zrodla": [
          "gus2024"
        ],
        "uwagi": null
      },
      {
        "obszar": "Polska",
        "okres": "2023–2024",
        "wartosc": "ok. 5000",
        "typ_danych": "administracyjny (odpowiedź MKiŚ)",
        "zrodla": [
          "mkis_int10451"
        ],
        "uwagi": "Cytat: „W latach 2023-2024 populacja wilka utrzymywała się na poziomie około 5 000 osobników”."
      }
    ],
    "naukowe": [
      {
        "obszar": "Polska",
        "okres": "ok. 1975",
        "wartosc": "ok. 100",
        "typ_danych": "naukowy",
        "zrodla": [
          "smietana2019a"
        ],
        "uwagi": null
      },
      {
        "obszar": "Polska",
        "okres": "1998",
        "wartosc": "ok. 500",
        "typ_danych": "naukowy",
        "zrodla": [
          "smietana2019a"
        ],
        "uwagi": "Od 1998 r. wilk pod ochroną ścisłą w całym kraju."
      },
      {
        "obszar": "Polska",
        "okres": "2001",
        "wartosc": "463–564",
        "typ_danych": "naukowy (inwentaryzacja, za Jędrzejewski i in. 2002)",
        "zrodla": [
          "smietana2019a"
        ],
        "uwagi": null
      },
      {
        "obszar": "Polska",
        "okres": "2013–2018",
        "wartosc": "ok. 1900 (1886 = 1592 region kontynentalny + 294 alpejski)",
        "typ_danych": "naukowy (raport art. 17 dla KE)",
        "zrodla": [
          "gios_monitoring",
          "smietana2019a",
          "blanco2023"
        ],
        "uwagi": null
      }
    ],
    "dynamika": [
      {
        "obszar": "zachodnia Polska",
        "okres": "2001–2012",
        "wartosc": "ok. 38% rocznie",
        "typ_danych": "naukowy",
        "zrodla": [
          "nowak_myslajek2016",
          "smietana2019a"
        ],
        "uwagi": "Wstępne zestawienie podawało okres 2002–2012; tytuł pracy obejmuje 2001–2012."
      }
    ],
    "regionalne": [
      {
        "obszar": "Beskid Żywiecki",
        "okres": "2025–2026",
        "wartosc": "ok. 3 grupy rodzinne, ok. 20 wilków (liczba zmienia się sezonowo)",
        "typ_danych": "relacja z monitoringu (artykuł prasowy)",
        "zrodla": [
          "przeglad2026"
        ],
        "uwagi": null
      },
      {
        "obszar": "Beskid Żywiecki i Śląski (1042 km²)",
        "okres": "sezon 2018/19",
        "wartosc": "N = 11 (9–17), ok. 1,1 wilka/100 km²",
        "typ_danych": "naukowy (genetyka GIOŚ)",
        "zrodla": [
          "smietana2019b"
        ],
        "uwagi": "Zweryfikowane częściowo (link martwy). Dane z sezonu 2018/19, nie 2025–2026."
      }
    ],
    "uwagi": [
      "Dane GDOŚ/GUS to szacunki nadleśnictw; możliwe podwójne liczenie. Szacunek naukowy GIOŚ (ok. 1900 w 2013–2018) jest wyraźnie niższy."
    ]
  },
  "ue": [
    {
      "obszar": "UE",
      "okres": "2012",
      "wartosc": 11193,
      "typ_danych": "raport KE",
      "zrodla": [
        "ke2023"
      ],
      "uwagi": null
    },
    {
      "obszar": "UE",
      "okres": "2013–2018 (raporty art. 17, publ. 2019)",
      "wartosc": "11 000–17 000 (najlepsza wartość 13 492)",
      "typ_danych": "raport art. 17",
      "zrodla": [
        "ke2023",
        "blanco2023"
      ],
      "uwagi": null
    },
    {
      "obszar": "UE",
      "okres": "2022",
      "wartosc": "ok. 19 000",
      "typ_danych": "naukowy",
      "zrodla": [
        "dibernardi2025"
      ],
      "uwagi": null
    },
    {
      "obszar": "UE",
      "okres": "2023",
      "wartosc": 20300,
      "typ_danych": "raport KE",
      "zrodla": [
        "ke2023"
      ],
      "uwagi": null
    }
  ],
  "europa": [
    {
      "obszar": "Europa",
      "okres": "2008–2011",
      "wartosc": "ok. 12 000",
      "typ_danych": "naukowy",
      "zrodla": [
        "chapron2014",
        "lcie2024"
      ],
      "uwagi": null
    },
    {
      "obszar": "Europa bez Rosji i Białorusi",
      "okres": "2012–2016",
      "wartosc": "ok. 17 000",
      "typ_danych": "ocena LCIE",
      "zrodla": [
        "linnell2018"
      ],
      "uwagi": "Wstępne zestawienie: „bez RU/BY/UA” – Ukraina nie jest wyłączona."
    },
    {
      "obszar": "Europa",
      "okres": "2022",
      "wartosc": "ponad 21 500",
      "typ_danych": "naukowy",
      "zrodla": [
        "dibernardi2025"
      ],
      "uwagi": "Wzrost o 58% w 10 lat."
    },
    {
      "obszar": "Europa",
      "okres": "2017–2022/23",
      "wartosc": "ok. 23 000",
      "typ_danych": "raport (LCIE za Kaczensky i in. 2024)",
      "zrodla": [
        "lcie2024"
      ],
      "uwagi": null
    }
  ],
  "kraje": [
    {
      "obszar": "Niemcy",
      "okres": "2024/25",
      "wartosc": "276 terytoriów (219 watah, 43 pary, 14 osiadłych osobników) wobec 274 w 2023/24",
      "typ_danych": "oficjalny monitoring (DBBW)",
      "zrodla": [
        "dbbw2025"
      ],
      "uwagi": "Tabela na stronie DBBW po korektach: 287 wobec 289 – wniosek o stagnacji bez zmian. Niemcy liczą terytoria, nie osobniki."
    },
    {
      "obszar": "Francja",
      "okres": "zima 2024/25",
      "wartosc": "1082 (95% CI 989–1187), wobec 1013 rok wcześniej",
      "typ_danych": "oficjalny szacunek (OFB)",
      "zrodla": [
        "ofb2025"
      ],
      "uwagi": null
    }
  ],
  "uwagi": [
    "„UE” i „Europa” to różne obszary.",
    "Raporty art. 17 mają kilkuletnie opóźnienie."
  ]
}