{
  "data_dostepu": "2026-11-02",
  "liczba_pozycji": 75,
  "pozycje": [
    {
      "id": "lcie2024",
      "autorzy": [
        "Frýbová S.",
        "Fazzi P.",
        "Kutal M.",
        "López-Bao J.V.",
        "Reinhardt I.",
        "i in. (24 autorów, m.in. Nowak S., Linnell J.D.C.)",
        "Salvatori V."
      ],
      "tytul_oryginalny": "Bold wolf behaviour: definitions and analysis of reported past cases across Europe (LIFE WILD WOLF, Technical report T2.1)",
      "tytul_pl": "Śmiałe zachowanie wilków: definicje i analiza zgłoszonych przypadków w Europie (raport techniczny T2.1)",
      "wydawca": "Istituto di Ecologia Applicata / LIFE WILD WOLF (LIFE21-NAT-IT-LIFE-WILD-WOLF/101074417) we współpracy z LCIE",
      "rok": "2024 (okładka: XII 2024; sugerowany cytat: 2025)",
      "data_publikacji": "2024-12",
      "url": "https://lciepub.nina.no/pdf/638742571606602771_Technical_report_T2.1_WW_LCIE.pdf",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "raport",
      "wspiera": [
        "cytat o braku wyraźnego trendu 2012–2022",
        "20 przypadków śmiałych wilków 2012–2022; 87% młode; 85% tereny ponownie zasiedlone; 55% pokarm; 70% psy",
        "6 ugryzień przez wilki niewściekłe w Europie 2002–2020 – wszystkie poprzedzone powtarzanym nietypowym zachowaniem (s. 5–6, za Linnell i in. 2021; Nowak i in. 2021)",
        "definicje habituacji / wilka śmiałego (próg 30 m)",
        "Europa ok. 23 000 wilków 2017–2022/23 (za Kaczensky i in. 2024)",
        "Europa ok. 12 000 w 2008–2011 (za Chapron i in. 2014)",
        "Otranto (IT_02): ślad obroży – prawdopodobnie z niewoli",
        "Bieszczady (PL_01): spekulacje o niewoli, niepotwierdzone"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "poprawione",
        "metoda": "PDF pobrany 2026-11-02, tekst przeszukany; metadane z okładki i strony z sugerowanym cytatem",
        "uwagi": "Dokładne brzmienie cytatu: „The number of cases fluctuated over time without showing a clear Increasing trend (Table 1)” (wielka litera „Increasing” w oryginale). Dodano pełną listę autorów (pierwsza: Frýbová, ostatni: Salvatori) i rok: okładka XII 2024, sugerowany cytat 2025. Raport podaje 20 przypadków, nie dotyczy ataków 2023–2026."
      }
    },
    {
      "id": "nina2021",
      "autorzy": [
        "Linnell J.D.C.",
        "Kovtun E.",
        "Rouart I."
      ],
      "tytul_oryginalny": "Wolf attacks on humans: an update for 2002–2020 (NINA Report 1944)",
      "tytul_pl": "Ataki wilków na ludzi: aktualizacja za lata 2002–2020 (Raport NINA 1944)",
      "wydawca": "Norwegian Institute for Nature Research (NINA)",
      "rok": "2021",
      "data_publikacji": "2021",
      "url": "https://wolf.org/wp-content/uploads/2021/11/WolfAttacksUpdate.pdf",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "raport",
      "wspiera": [
        "cytat „above zero, but far too low to calculate”",
        "12 ataków / 14 ofiar w Europie i Ameryce Płn. (dzikie, zdrowe wilki)",
        "Macedonia Płn. 29.01.2016",
        "Otranto VI 2020: ślad obroży, badanie genetyczne (domieszka psa sprzed co najmniej 3 pokoleń), 2 zaatakowane osoby",
        "Puszcza Notecka 2018 (z błędami – patrz uwagi)",
        "Grecja 2017: ostatecznie przypisano psom pasterskim (za Iliopoulos & Astaras 2018)"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "poprawione",
        "metoda": "PDF pobrany 2026-11-02, cytaty porównane słowo w słowo",
        "uwagi": "Cytaty zgodne. Otranto: NINA podaje czerwiec 2020 (wstępne zestawienie: VII) – poprawiono. NINA podaje Puszczę Notecką jako sierpień 2018 z 1 ofiarą – sprzeczne z publikacją pierwotną (Nowak i in. 2021: 21.07 i 27.07.2018, 2 osoby); przyjęto Nowak 2021. Otranto: NINA podaje ślad obroży (prawdopodobnie wcześniej w niewoli), wynik badania genetycznego (wilk z domieszką psa sprzed co najmniej 3 pokoleń) oraz ranionego biegacza i próbę ugryzienia dziewczynki 6 l."
      }
    },
    {
      "id": "blanco2023",
      "autorzy": [
        "Blanco J.C.",
        "Sundseth K."
      ],
      "tytul_oryginalny": "The situation of the wolf (Canis lupus) in the European Union – An In-depth Analysis",
      "tytul_pl": "Sytuacja wilka (Canis lupus) w Unii Europejskiej – analiza pogłębiona",
      "wydawca": "N2K Group EEIG dla Komisji Europejskiej (DG ENV)",
      "rok": "2023",
      "data_publikacji": "2023-12",
      "url": "https://lciepub.nina.no/pdf/638670505194187145_Blanco_EC_Situation_of_the_wolf_in_EU.pdf",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "raport",
      "wspiera": [
        "cytat: brak śmiertelnych ataków w Europie w ostatnich 40 latach",
        "UE 2013–2018: 11 000–17 000 (best value 13 492)",
        "Polska ok. 1886 wilków (raport art. 17)"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "poprawione",
        "metoda": "PDF pobrany 2026-11-02, cytat porównany",
        "uwagi": "Cytat zgodny: „no fatal wolf attacks on people have been recorded in Europe in the last 40 years”. Dodano współautorkę (K. Sundseth) i wydawcę (N2K Group EEIG); we wstępnym zestawieniu tylko „Blanco”."
      }
    },
    {
      "id": "nowak2021",
      "autorzy": [
        "Nowak S.",
        "Szewczyk M.",
        "Tomczak P.",
        "Całus I.",
        "Figura M.",
        "Mysłajek R.W."
      ],
      "tytul_oryginalny": "Social and environmental factors influencing contemporary cases of wolf aggression towards people in Poland",
      "tytul_pl": "Czynniki społeczne i środowiskowe wpływające na współczesne przypadki agresji wilków wobec ludzi w Polsce",
      "wydawca": "European Journal of Wildlife Research 67(4): 69 (Springer)",
      "rok": "2021",
      "data_publikacji": "2021-07-12",
      "url": "https://doi.org/10.1007/s10344-020-01455-1",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "publikacja naukowa",
      "wspiera": [
        "Bieszczady 2018: Wetlina 12.06, Przysłup 26.06 – 3 osoby",
        "Puszcza Notecka 2018: Trzebicz Młyn 21.07, Bagniewo 27.07 – 2 osoby",
        "obrażenia i leczenie poszkodowanych w Polsce 2018",
        "dokarmianie / oswojenie wilków jako przyczyna"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "poprawione",
        "metoda": "Metadane: Crossref (DOI 10.1007/s10344-020-01455-1); treść: pełny tekst (CC BY 4.0)",
        "uwagi": "Metadane zgodne z Crossref (6 autorów, t. 67, nr 4, art. 69, publ. 12.07.2021). Na tej podstawie poprawiono w danych: datę Noteć (21.07.2018 zamiast „ok. 22.07”), miejscowości Bieszczady (Wetlina i Przysłup; „Strzebowiska” nie potwierdzone), szczegóły obrażeń."
      },
      "doi": "10.1007/s10344-020-01455-1"
    },
    {
      "id": "dibernardi2025",
      "autorzy": [
        "Di Bernardi C.",
        "Chapron G.",
        "Kaczensky P.",
        "Álvares F.",
        "i in. (37 autorów)"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Continuing recovery of wolves in Europe",
      "tytul_pl": "Dalsza odbudowa populacji wilka w Europie",
      "wydawca": "PLOS Sustainability and Transformation 4(2): e0000158",
      "rok": "2025",
      "data_publikacji": "2025-02-25",
      "url": "https://journals.plos.org/sustainabilitytransformation/article?id=10.1371/journal.pstr.0000158",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "publikacja naukowa",
      "wspiera": [
        "Europa 2022: co najmniej 21 500 wilków",
        "UE 2022: ok. 19 000",
        "wzrost o 58% w 10 lat (z 12 000)"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "poprawione",
        "metoda": "Crossref + pełny tekst na stronie wydawcy (pobrany 2026-11-02)",
        "uwagi": "We wstępnym zestawieniu bez URL – dodano DOI i URL wydawcy."
      },
      "doi": "10.1371/journal.pstr.0000158"
    },
    {
      "id": "chapron2014",
      "autorzy": [
        "Chapron G.",
        "Kaczensky P.",
        "Linnell J.D.C.",
        "von Arx M.",
        "i in. (76 autorów)"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Recovery of large carnivores in Europe’s modern human-dominated landscapes",
      "tytul_pl": "Powrót dużych drapieżników do współczesnych, zdominowanych przez człowieka krajobrazów Europy",
      "wydawca": "Science 346(6216): 1517–1519",
      "rok": "2014",
      "data_publikacji": "2014-12-19",
      "url": "https://doi.org/10.1126/science.1257553",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "publikacja naukowa",
      "wspiera": [
        "Europa 2008–2011: ok. 12 000 wilków"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "poprawione",
        "metoda": "Crossref; liczba ok. 12 000 potwierdzona pośrednio w LCIE 2024 i Di Bernardi i in. 2025 (artykuł za paywallem)",
        "uwagi": "We wstępnym zestawieniu cytowany bez URL – dodano DOI."
      },
      "doi": "10.1126/science.1257553"
    },
    {
      "id": "linnell2018",
      "autorzy": [
        "Linnell J.D.C.",
        "Cretois B."
      ],
      "tytul_oryginalny": "Research for AGRI Committee – The revival of wolves and other large predators and its impact on farmers and their livelihood in rural regions of Europe",
      "tytul_pl": "Badanie dla Komisji AGRI – powrót wilków i innych dużych drapieżników oraz jego wpływ na rolników i ich źródła utrzymania na obszarach wiejskich Europy",
      "wydawca": "Parlament Europejski, Departament Tematyczny ds. Rolnictwa i Rozwoju Wsi (PE 617.488)",
      "rok": "2018",
      "data_publikacji": "2018",
      "url": "https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2018/617488/IPOL_STU(2018)617488_EN.pdf",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "raport",
      "wspiera": [
        "Europa 2012–2016: ok. 17 000 wilków (bez Rosji i Białorusi)"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "zastąpione",
        "metoda": "Nowe źródło; PDF pobrany 2026-11-02, liczba odczytana w tekście",
        "uwagi": "Wstępne zestawienie podawało „2012–2016: ok. 17 000” bez źródła. Liczba pochodzi z oceny LCIE za 2012–2016; obszar: Europa kontynentalna BEZ Rosji i Białorusi (wstępne zestawienie: „bez RU/BY/UA” – Ukraina nie jest wyłączona). Poprzedni adres (kopia w lciepub.nina.no) przestał działać – podano adres Parlamentu Europejskiego."
      },
      "url_alternatywny": "https://www.europarl.europa.eu/cmsdata/191585/IPOL_STU(2018)617488_EN%20AGRI-original.pdf"
    },
    {
      "id": "nowak_myslajek2016",
      "autorzy": [
        "Nowak S.",
        "Mysłajek R.W."
      ],
      "tytul_oryginalny": "Wolf recovery and population dynamics in Western Poland, 2001–2012",
      "tytul_pl": "Odbudowa i dynamika populacji wilka w zachodniej Polsce w latach 2001–2012",
      "wydawca": "Mammal Research 61(2): 83–98",
      "rok": "2016",
      "data_publikacji": "2016-02-02",
      "url": "https://doi.org/10.1007/s13364-016-0263-3",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "publikacja naukowa",
      "wspiera": [
        "przyrost ok. 38% rocznie w zachodniej Polsce"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "poprawione",
        "metoda": "Crossref + streszczenie (polskiwilk.org.pl/en/wolf/wolves-in-western-poland); 38% cytowane także w GIOŚ (Śmietana 2019)",
        "uwagi": "We wstępnym zestawieniu bez URL – dodano DOI. Wstępne zestawienie: „2002–2012”, tytuł pracy: 2001–2012."
      },
      "doi": "10.1007/s13364-016-0263-3"
    },
    {
      "id": "ke2023",
      "autorzy": [
        "Komisja Europejska"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Proposal for a Council Decision on the submission, on behalf of the European Union, of a proposal for amendments to Appendices II and III to the Convention on the Conservation of European Wildlife and Natural Habitats (Bern Convention) – COM(2023) 799 final",
      "tytul_pl": "Wniosek dotyczący decyzji Rady w sprawie zmiany załączników II i III do Konwencji berneńskiej (obniżenie statusu ochronnego wilka) – COM(2023) 799",
      "wydawca": "Komisja Europejska",
      "rok": "2023",
      "data_publikacji": "2023-12-20",
      "url": "https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX%3A52023PC0799",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "komunikat oficjalny",
      "wspiera": [
        "UE 2012: 11 193 wilków",
        "UE 2019: 11 000–17 000 (art. 17)",
        "UE 2023: ok. 20 300"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "EUR-Lex blokuje pobieranie (403 / wyzwanie JS); ten sam dokument pobrany z serwera KE (environment.ec.europa.eu) i przeszukany",
        "uwagi": "Liczby potwierdzone w PDF: „from 11 193 in 2012, in the range of 11 000-17 000 in 2019 to 20 300 in 2023”."
      },
      "url_alternatywny": "https://environment.ec.europa.eu/system/files/2023-12/Council%20Decision%20-%20wildlife%20and%20natural%20habitats.pdf"
    },
    {
      "id": "smietana2019a",
      "autorzy": [
        "Śmietana W."
      ],
      "tytul_oryginalny": "Liczebność i monitoring populacji wilka (prezentacja, forum „O wilku mowa”, 18.06.2019)",
      "tytul_pl": "—",
      "wydawca": "Główny Inspektorat Ochrony Środowiska (projekt POIS.02.04.00-00-0040/16)",
      "rok": "2019",
      "data_publikacji": "2019-06-18",
      "url": "https://fundacja-save.pl/wp-content/uploads/2021/07/Liczebnosc-i-monitoring-populacji-wilka_GIOS.pdf",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "raport",
      "wspiera": [
        "Polska ok. 1975: ok. 100 wilków",
        "Polska 1998: ok. 500; ochrona ścisła od 1998",
        "Polska 2001: 463–564 (inwentaryzacja, za Jędrzejewski i in. 2002)",
        "Polska 2018: ok. 1900 (1886 = 1592 region kontynentalny + 294 alpejski; projekt raportu dla KE)",
        "38% rocznie (za Nowak i Mysłajek 2016)"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "zastąpione",
        "metoda": "Nowe źródło pierwotne; PDF pobrany 2026-11-02 (kopia na fundacja-save.pl; kopia wilknet.pl zwraca błąd 500)",
        "uwagi": "Wstępne zestawienie przypisywało liczby 1975/1998/2001 „wilknet / GIOŚ” bez linku. Wszystkie liczby potwierdzone w prezentacji GIOŚ."
      },
      "url_alternatywny": "http://wilknet.pl/user-data/downloads/O%20wilku%20mowa_Liczebno%C5%9B%C4%87%20i%20monitoring%20populacji%20wilka_GIO%C5%9A.pdf"
    },
    {
      "id": "gios_monitoring",
      "autorzy": [
        "Główny Inspektorat Ochrony Środowiska"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Pilotażowy monitoring wilka i rysia w Polsce realizowany w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska",
      "tytul_pl": "—",
      "wydawca": "GIOŚ, portal gov.pl",
      "rok": "nie podano w źródle",
      "data_publikacji": "nie podano w źródle",
      "url": "https://www.gov.pl/web/gios/poiis---monitoring-wilka-i-rysia",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "komunikat oficjalny",
      "wspiera": [
        "Polska 2013–2018: ok. 1900 wilków (raport dla KE)"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02",
        "uwagi": "Tytuł strony inny niż we wstępnym zestawieniu („monitoring wilka i rysia”) – podano tytuł rzeczywisty."
      }
    },
    {
      "id": "smietana2019b",
      "autorzy": [
        "Śmietana W. (Krameko)"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Analiza materiału genetycznego i ocena liczebności wilka na stanowiskach monitoringowych (seminarium GIOŚ, 15.10.2019)",
      "tytul_pl": "—",
      "wydawca": "GIOŚ",
      "rok": "2019",
      "data_publikacji": "2019-10-15",
      "url": "https://www.gios.gov.pl/images/pois/monitoring-wilka-i-rysia/Wilk_genetyka.pdf",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "raport",
      "wspiera": [
        "Beskid Żywiecki i Śląski: 1042 km², sezon 2018/19, N = 11 (9–17), ok. 1,1 wilka/100 km²"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "częściowo",
        "metoda": "Link martwy: 2026-11-02 przekierowuje na stronę główną GIOŚ. Treść potwierdzona tylko w kopii z indeksu wyszukiwarki",
        "uwagi": "Zweryfikowane pośrednio; link martwy. Dane dotyczą sezonu 2018/19, nie 2025–2026."
      }
    },
    {
      "id": "mkis_int10451",
      "autorzy": [
        "Ministerstwo Klimatu i Środowiska (Departament Ochrony Przyrody)"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Odpowiedź na interpelację nr 10451 posła J. Sachajki w sprawie niekontrolowanego wzrostu populacji wilka w Polsce",
      "tytul_pl": "—",
      "wydawca": "Sejm RP",
      "rok": "2025",
      "data_publikacji": "2025-07-25",
      "url": "https://sejm.gov.pl/INT10.nsf/klucz/ATTDJZJ2C/%24FILE/i10451-o2.pdf",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "komunikat oficjalny",
      "wspiera": [
        "Polska 2023–2024: ok. 5000 wilków (szacunek administracyjny)"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "PDF pobrany 2026-11-02",
        "uwagi": "Cytat: „W latach 2023-2024 populacja wilka utrzymywała się na poziomie około 5 000 osobników”."
      }
    },
    {
      "id": "mkis_int9573",
      "autorzy": [
        "Ministerstwo Klimatu i Środowiska (Departament Ochrony Przyrody)"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Odpowiedź na interpelację nr 9573 posłów A. Gembickiej i J. Sachajki w sprawie zmiany statusu ochrony wilków",
      "tytul_pl": "—",
      "wydawca": "Sejm RP",
      "rok": "2025",
      "data_publikacji": "2025-06-30",
      "url": "https://sejm.gov.pl/INT10.nsf/klucz/ATTDJ6J8K/%24FILE/i09573-o1.pdf",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "komunikat oficjalny",
      "wspiera": [
        "Polska stosuje ochronę ścisłą wilka",
        "2023: 36 decyzji na 104 osobniki (w tym 55 hybryd), wykonano 16",
        "2024: 38 decyzji na 95 osobników (w tym 54 hybrydy), wykonano 20 (w tym 1 hybryda)"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "poprawione",
        "metoda": "PDF pobrany 2026-11-02",
        "uwagi": "Wstępne zestawienie pomijało, że ponad połowa osobników objętych decyzjami to hybrydy wilka z psem – dodano. Sformułowanie wstępnego zestawienia „MKiŚ nie widzi obowiązku zmiany” to parafraza; dokument mówi, że Polska stosuje ochronę ścisłą i wydaje indywidualne derogacje."
      }
    },
    {
      "id": "gus2024",
      "autorzy": [
        "Główny Urząd Statystyczny"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Komentarz GUS w odpowiedzi na stwierdzenia, że „Dane GUS nie odzwierciedlają faktycznej populacji wilków”",
      "tytul_pl": "—",
      "wydawca": "GUS",
      "rok": "2024",
      "data_publikacji": "2024-02-23",
      "url": "https://stat.gov.pl/dla-mediow/komunikaty-prasowe/komentarz-gus-w-odpowiedzi-na-stwierdzenia-ze-dane-gus-nie-odzwierciedlaja-faktycznej-populacji-wilkow,125,1.html",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "komunikat oficjalny",
      "wspiera": [
        "Polska 2010, 2015–2022: 770, 1484, 2139, 2390, 2868, 3222, 3530, 3770, 4328 (dane GDOŚ, szacunkowe)"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02, tabela porównana liczba po liczbie",
        "uwagi": ""
      }
    },
    {
      "id": "dbbw2025",
      "autorzy": [
        "Dokumentations- und Beratungsstelle des Bundes zum Thema Wolf (DBBW)"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Ergebnisse des Wolfsmonitorings 2024/25 veröffentlicht – Bestandsentwicklung stagniert",
      "tytul_pl": "Wyniki monitoringu wilka 2024/25 opublikowane – liczebność stoi w miejscu",
      "wydawca": "DBBW",
      "rok": "2025",
      "data_publikacji": "2025-11-11",
      "url": "https://www.dbb-wolf.de/mehr/pressemitteilungen/details/ergebnisse-des-wolfsmonitorings-2024-25-veroeffentlicht-bestandsentwicklung-stagniert",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "komunikat oficjalny",
      "wspiera": [
        "Niemcy 2024/25: 276 terytoriów (219 watah, 43 pary, 14 osobników) wobec 274 w 2023/24 – stagnacja po raz pierwszy od 2000 r."
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "zastąpione",
        "metoda": "Nowe źródło (wstępne zestawienie: „DBBW” bez linku); treść potwierdzona przez wyszukiwarkę na stronie DBBW",
        "uwagi": "Uwaga: tabela „Entwicklung seit 2000” na dbb-wolf.de po późniejszych korektach podaje 287 (2024/25) wobec 289 (2023/24) – wniosek o stagnacji bez zmian."
      }
    },
    {
      "id": "ofb2025",
      "autorzy": [
        "Office français de la biodiversité (OFB) / Préfecture Auvergne-Rhône-Alpes"
      ],
      "tytul_oryginalny": "LOUP : publication de la nouvelle estimation de population",
      "tytul_pl": "Wilk: publikacja nowego szacunku liczebności",
      "wydawca": "DREAL Auvergne-Rhône-Alpes / PNA Loup",
      "rok": "2025",
      "data_publikacji": "2025-11-25",
      "url": "https://pna-loup.developpement-durable.gouv.fr/IMG/pdf/cp_28112025_estimation_loup.pdf",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "komunikat oficjalny",
      "wspiera": [
        "Francja zima 2024/25: 1082 wilki (95% CI 989–1187), wobec 1013 rok wcześniej; stabilizacja"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "zastąpione",
        "metoda": "Nowe źródło (wstępne zestawienie: „OFB” bez linku); treść komunikatu potwierdzona przez wyszukiwarkę; raport naukowy: hal.science/hal-05417020v1",
        "uwagi": ""
      },
      "url_alternatywny": "https://hal.science/hal-05417020v1"
    },
    {
      "id": "przeglad2026",
      "autorzy": [
        "Tygodnik Przegląd"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Beskid Żywiecki oczami drapieżników",
      "tytul_pl": "—",
      "wydawca": "Tygodnik Przegląd",
      "rok": "2026",
      "data_publikacji": "2026-02-16",
      "url": "https://www.tygodnikprzeglad.pl/beskid-zywiecki-oczami-drapieznikow/",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Beskid Żywiecki: ok. 3 grupy rodzinne, ok. 20 wilków (liczba zmienia się sezonowo)"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "WebFetch 2026-11-02 (curl zablokowany)",
        "uwagi": "Autor artykułu niepodpisany (wywiad z M. Figurą)."
      }
    },
    {
      "id": "carli2018",
      "autorzy": [
        "Carli P."
      ],
      "tytul_oryginalny": "Évolution de la réponse médicale aux catastrophes et aux attentats terroristes",
      "tytul_pl": "Ewolucja medycznej odpowiedzi na katastrofy i zamachy terrorystyczne",
      "wydawca": "Bulletin de l'Académie Nationale de Médecine 202(3–4): 663–677",
      "rok": "2018",
      "data_publikacji": "2018-03-27 (posiedzenie)",
      "url": "https://www.academie-medecine.fr/wp-content/uploads/2018/03/P.663-%C3%A0-678.pdf",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "publikacja naukowa",
      "wspiera": [
        "definicje segregacji „urgence absolue” (UA) i „urgence relative” (UR)"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "poprawione",
        "metoda": "PDF pobrany 2026-11-02",
        "uwagi": "We wstępnym zestawieniu opisany ogólnie jako „Akademia Medycyny” – dodano autora i dane bibliograficzne."
      }
    },
    {
      "id": "lp2018",
      "autorzy": [
        "Lasy Państwowe"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Groźny wilk odstrzelony",
      "tytul_pl": "—",
      "wydawca": "Lasy Państwowe (lasy.gov.pl)",
      "rok": "2018",
      "data_publikacji": "2018-06-27",
      "url": "https://www.lasy.gov.pl/pl/informacje/aktualnosci/grozny-wilk-odstrzelony",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "komunikat oficjalny",
      "wspiera": [
        "Bieszczady 2018: odstrzał wilka po ataku na dzieci"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": ""
      }
    },
    {
      "id": "rmf2018",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Dzieci zaatakowane przez wilka wyszły ze szpitala. W Bieszczady przyjechały na wakacje",
      "tytul_pl": "—",
      "wydawca": "RMF24",
      "rok": "2018",
      "data_publikacji": "2018-06-27",
      "url": "https://www.rmf24.pl/fakty/polska/news-dzieci-zaatakowane-przez-wilka-wyszly-ze-szpitala-w-bieszcza,nId,2599468",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Bieszczady 2018: dzieci opuściły szpital"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": "RMF: dzieci wypisane 27.06; Nowak i in. 2021: „kilka godzin w szpitalu”. Rozbieżność odnotowana w danych."
      }
    },
    {
      "id": "pap2018",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Naukowcy UW potwierdzili, że to wilk atakował w Bieszczadach",
      "tytul_pl": "—",
      "wydawca": "PAP",
      "rok": "2018",
      "data_publikacji": "2018-07",
      "url": "https://www.pap.pl/aktualnosci/news%2C1482627%2Cnaukowcy-uw-potwierdzili-ze-to-wilk-atakowal-w-bieszczadach.html",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Bieszczady 2018: potwierdzenie genetyczne (UW)"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Pobrane ponownie 2026-11-02 (drugie podejście curl)",
        "uwagi": "Dokładna data publikacji nie odczytana; VII 2018."
      }
    },
    {
      "id": "gazeta2018",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Zwierzę, które pogryzło dzieci w Bieszczadach, to wilk. Potwierdziły to badania genetyczne",
      "tytul_pl": "—",
      "wydawca": "Gazeta.pl",
      "rok": "2018",
      "data_publikacji": "2018-07-04",
      "url": "https://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/7,114883,23635302,zwierze-ktore-pogryzlo-dzieci-w-bieszczadach-to-wilk-potwierdzily.html",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Bieszczady 2018: DNA potwierdza wilka"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": ""
      }
    },
    {
      "id": "tvpgorzow2018",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Dotkliwe pogryzienie. Według poszkodowanej zaatakował ją wilk",
      "tytul_pl": "—",
      "wydawca": "TVP3 Gorzów Wielkopolski",
      "rok": "2018",
      "data_publikacji": "2018-07 (dokładna data nieustalona)",
      "url": "https://gorzow.tvp.pl/38197398/dotkliwe-pogryzienie-wedlug-poszkodowanej-zaatakowal-ja-wilk",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Puszcza Notecka 2018: poszkodowana 38 l."
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "częściowo",
        "metoda": "Strona renderowana skryptem; tytuł i wiek potwierdzone, pełna treść nie",
        "uwagi": "Cytatu ze wstępnego zestawienia „czeka ją długie i bolesne leczenie” nie udało się potwierdzić – usunięty; obrażenia i leczenie podano za Nowak i in. 2021."
      }
    },
    {
      "id": "glubuska2018",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Zastrzelono wilka, który zaatakował w Trzebiczu. Dwa kolejne są obserwowane. Jaki czeka ich los?",
      "tytul_pl": "—",
      "wydawca": "Gazeta Lubuska",
      "rok": "2018",
      "data_publikacji": "2018-07-31",
      "url": "https://gazetalubuska.pl/zastrzelono-wilka-ktory-zaatakowal-w-trzebiczu-dwa-kolejne-sa-obserwowane-jaki-czeka-ich-los/ar/13376491",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Puszcza Notecka 2018: odstrzał wilczycy"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": ""
      }
    },
    {
      "id": "gs24_2023",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Wilk pogryzł plażowiczów w Międzyzdrojach! Wciąż jest nieuchwytny",
      "tytul_pl": "—",
      "wydawca": "gs24.pl (Głos Szczeciński)",
      "rok": "2023",
      "data_publikacji": "2023-09-26",
      "url": "https://gs24.pl/wilk-pogryzl-plazowiczow-w-miedzyzdrojach-wciaz-jest-nieuchwytny/ar/c1-17920735",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Międzyzdroje 23.09.2023: 2 osoby pogryzione przez wilka zbiegłego z zagrody WPN"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": "W dniu publikacji wilk był nadal na wolności – nie potwierdza odłowu (patrz szczecinskie24_2023)."
      }
    },
    {
      "id": "naszemiasto2023",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Na plaży w Międzyzdrojach wilk pogryzł legniczankę…",
      "tytul_pl": "—",
      "wydawca": "Legnica.naszemiasto.pl",
      "rok": "2023",
      "data_publikacji": "2023-09-26",
      "url": "https://legnica.naszemiasto.pl/na-plazy-w-miedzyzdrojach-wilk-pogryzl-legniczanke-lesnicy/ar/c1-9465943",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Międzyzdroje 2023: obrażenia i leczenie poszkodowanej z Legnicy"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "WebFetch 2026-11-02 (curl zablokowany)",
        "uwagi": ""
      }
    },
    {
      "id": "szczecinskie24_2023",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Międzyzdroje: trójnogi wilk „Kamyk” został złapany",
      "tytul_pl": "—",
      "wydawca": "szczecinskie24.pl",
      "rok": "2023",
      "data_publikacji": "2023-10-03",
      "url": "https://szczecinskie24.pl/miedzyzdroje-trojnogi-wilk-kamyk-zostal-zlapany/",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Międzyzdroje 2023: odłów wilka „Kamyk” 02.10.2023; tło: ranny w 2020, trójnogi, uciekł z zagrody WPN wiosną 2023"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "zastąpione",
        "metoda": "Nowe źródło dodane, bo źródła ze wstępnego zestawienia nie potwierdzały odłowu; strona pobrana 2026-11-02",
        "uwagi": ""
      }
    },
    {
      "id": "tuzywiec2026",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Wilk spłoszył się i uciekł. Oficjalne stanowisko RDOŚ w sprawie zdarzenia w Lalikach",
      "tytul_pl": "—",
      "wydawca": "tuzywiec.pl",
      "rok": "2026",
      "data_publikacji": "2026-02-17",
      "url": "https://tuzywiec.pl/artykul/wilk-sploszyl-sie-n2224455",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Laliki 15.02.2026: zgłoszenie niepotwierdzone (RDOŚ: brak ataku)"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": ""
      }
    },
    {
      "id": "radiobielsko2026",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Bliskie spotkanie z wilkami? Zgłoszenie po nocnym powrocie 15-latki",
      "tytul_pl": "—",
      "wydawca": "Radio Bielsko",
      "rok": "2026",
      "data_publikacji": "2026-02-16",
      "url": "https://www.radiobielsko.pl/powiat-zywiecki/bliskie-spotkanie-z-wilkami-zgloszenie-po-nocnym-powrocie-15-latki/67579/",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Laliki 2026: treść zgłoszenia"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": ""
      }
    },
    {
      "id": "tvn24_2026",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Atak „watahy wilków” na mężczyznę? Ekspertyza DNA rozwiewa wątpliwości",
      "tytul_pl": "—",
      "wydawca": "TVN24",
      "rok": "2026",
      "data_publikacji": "2026-04-01",
      "url": "https://tvn24.pl/rzeszow/atak-watahy-wilkow-na-mezczyzne-w-niewistce-ekspertyza-dna-rozwiewa-watpliwosci-st8977151",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Niewistka: DNA wskazało psy"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": ""
      }
    },
    {
      "id": "nextgazeta2025",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "„Wilk pogryzł człowieka” na Podlasiu? RDOŚ: Nie ma dowodów potwierdzających atak",
      "tytul_pl": "—",
      "wydawca": "next.gazeta.pl",
      "rok": "2025",
      "data_publikacji": "2025-04-19",
      "url": "https://next.gazeta.pl/next/7,172392,31868809,wilk-pogryzl-czlowieka-na-podlasiu-rdos-nie-ma-dowodow-potwierdzajacych.html",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Podlasie 2025: brak dowodów"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": ""
      }
    },
    {
      "id": "nowiny24_2023",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Wilk pogryzł człowieka? Postępowania w rzeszowskiej RDOŚ nie będzie, ale będzie wniosek o odstrzał redukcyjny",
      "tytul_pl": "—",
      "wydawca": "Nowiny24",
      "rok": "2023",
      "data_publikacji": "2023-05-16",
      "url": "https://nowiny24.pl/wilk-pogryzl-czlowieka-postepowania-w-rzeszowskiej-rdos-nie-bedzie-ale-bedzie-wniosek-o-odstrzal-redukcyjny/ar/c8-17547909",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Podkarpacie 2023: zgłoszenie bez postępowania RDOŚ"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": "Wstępne zestawienie nie podawało roku – z artykułu: V 2023."
      }
    },
    {
      "id": "ispra2023",
      "autorzy": [
        "ISPRA"
      ],
      "tytul_oryginalny": "La lupa catturata il 23 settembre è la responsabile delle aggressioni di luglio e agosto",
      "tytul_pl": "Wilczyca schwytana 23 września odpowiada za ataki z lipca i sierpnia",
      "wydawca": "ISPRA",
      "rok": "2023",
      "data_publikacji": "2023-09/10 (dokładna data nieustalona)",
      "url": "https://www.isprambiente.gov.it/it/istituto-informa/comunicati-stampa/anno-2023/la-lupa-catturata-il-23-settembre-e-la-responsabile-delle-aggressioni-di-luglio-e-agosto",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "komunikat oficjalny",
      "wspiera": [
        "Vasto/San Salvo 2023: DNA potwierdza wilczycę dla ataków VII–VIII"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": "DNA dotyczy wyłącznie ataków z lipca i sierpnia; ataki majowe nie zostały genetycznie przypisane."
      }
    },
    {
      "id": "vastoweb2023b",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Coppia attaccata da un canide a Vasto marina: «Punti di sutura e tanta paura»",
      "tytul_pl": "Para zaatakowana przez psowatego w Vasto Marina: „szwy i wielki strach”",
      "wydawca": "VastoWeb",
      "rok": "2023",
      "data_publikacji": "2023-07-28",
      "url": "https://vastoweb.com/2023/07/cronaca/coppia-attaccata-da-un-canide-a-vasto-marina-punti-di-sutura-e-tanta-paura/",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Vasto 27.07.2023: para, szwy 6+2 i 3+4"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": ""
      }
    },
    {
      "id": "vastoweb2023a",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Bimba aggredita a Vasto Marina, il papà: «Sono sicuro che fosse un lupo, è stato tremendo»",
      "tytul_pl": "Dziewczynka zaatakowana w Vasto Marina, ojciec: „Jestem pewien, że to był wilk, to było straszne”",
      "wydawca": "VastoWeb",
      "rok": "2023",
      "data_publikacji": "2023-05-09",
      "url": "https://vastoweb.com/2023/05/cronaca/bimba-aggredita-a-vasto-marina-il-papa-sono-sicuro-che-fosse-un-lupo-e-stato-tremendo/",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Vasto 07.05.2023: dziewczynka 4,5 l."
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": "Majowy atak opisany jako „presunto lupo” – bez potwierdzenia DNA."
      }
    },
    {
      "id": "primonumero2023",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Due bambini aggrediti da un animale sulla spiaggia di Vasto: «Era un lupo»",
      "tytul_pl": "Dwoje dzieci zaatakowanych przez zwierzę na plaży w Vasto: „To był wilk”",
      "wydawca": "Primonumero",
      "rok": "2023",
      "data_publikacji": "2023-05-09",
      "url": "https://www.primonumero.it/2023/05/due-bambini-aggrediti-da-un-animale-sulla-spiaggia-di-vasto-marina-era-un-lupo-bisogna-prendere-provvedimenti/1530777707/",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Vasto 07.05.2023: dwoje dzieci"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": ""
      }
    },
    {
      "id": "ilcentro2023",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Torna il lupo, morsa anche una bimba «Presenza sottovalutata dagli esperti»",
      "tytul_pl": "Wilk wraca, pogryziona także dziewczynka: „Eksperci nie docenili jego obecności”",
      "wydawca": "il Centro",
      "rok": "2023",
      "data_publikacji": "2023-08-13",
      "url": "https://www.ilcentro.it/pescara/torna-il-lupo-morsa-anche-una-bimba-presenza-sottovalutata-dagli-esperti-1.3171853",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Vasto 11.08.2023: dziewczynka 11 l."
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": ""
      }
    },
    {
      "id": "lastampa2023",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Catturata la lupa di Vasto, probabile autrice degli attacchi a persone: non sarà abbattuta, ma finirà in un'area faunistica",
      "tytul_pl": "Schwytano wilczycę z Vasto, prawdopodobną sprawczynię ataków na ludzi: nie zostanie zabita, trafi do ośrodka",
      "wydawca": "La Stampa",
      "rok": "2023",
      "data_publikacji": "2023-09-23",
      "url": "https://www.lastampa.it/la-zampa/2023/09/23/news/catturata_la_lupa_di_san_salvo_probabile_autrice_attacchi_a_uomini_non_sara_abbattuta_ma_finira_in_unarea_faunistica-415517774/",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Vasto 2023: schwytanie wilczycy 23.09; „almeno una decina” (co najmniej dziesięć) zaatakowanych osób"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": "Liczba ok. 11 poszkodowanych to szacunek medialny („co najmniej kilkanaście/dziesięć”); źródła imiennie opisują 6 osób."
      }
    },
    {
      "id": "ispra2025",
      "autorzy": [
        "ISPRA"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Casalbordino: dalle analisi effettuate il DNA è di un lupo",
      "tytul_pl": "Casalbordino: analizy wykazały DNA wilka",
      "wydawca": "ISPRA",
      "rok": "2025",
      "data_publikacji": "2025-02",
      "url": "https://www.isprambiente.gov.it/it/archivio/notizie-e-novita-normative/notizie-ispra/2025/02/casalbordino-dalle-analisi-effettuate-il-dna-e-di-un-lupo",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "komunikat oficjalny",
      "wspiera": [
        "Casalbordino: 10.08.2024 dziewczynka i 08.09.2024 turysta – DNA samca wilka (analizy zakończone 19.02.2025)"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": "ISPRA podaje datę drugiego ataku 08.09.2024; AbruzzoWeb – sobota 07.09.2024. Rozbieżność odnotowana."
      }
    },
    {
      "id": "abruzzoweb2024",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "TURISTA AZZANNATO DA LUPO A CASALBORDINO: PRELEVATO IL DNA DELL'ANIMALE. ESPOSTI IN VISTA",
      "tytul_pl": "Turysta pogryziony przez wilka w Casalbordino: pobrano DNA zwierzęcia. Zapowiedź zawiadomień",
      "wydawca": "AbruzzoWeb",
      "rok": "2024",
      "data_publikacji": "2024-09-11",
      "url": "https://www.abruzzoweb.it/turista-azzannato-da-lupo-a-casalbordino-prelevato-il-dna-dellanimale-esposti-in-vista/",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Casalbordino: turysta 49 l., kolano, rokowanie 5 dni"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": ""
      }
    },
    {
      "id": "termoli2025",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Ragazza morsa da un lupo sulla scalinata del teatro di Agnone",
      "tytul_pl": "Dziewczyna pogryziona przez wilka na schodach teatru w Agnone",
      "wydawca": "TermoliOnLine",
      "rok": "2025",
      "data_publikacji": "2025-06-09",
      "url": "https://termolionline.it/2025/06/cronaca/ragazza-morsa-da-un-lupo-sulla-scalinata-del-teatro-di-agnone/",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Agnone 08/09.06.2025: dziewczyna 16 l., łydka"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": ""
      }
    },
    {
      "id": "ansa2025",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Aggredì ragazza ad Agnone, lupa trasferita in Area Faunistica",
      "tytul_pl": "Zaatakowała dziewczynę w Agnone – wilczyca przeniesiona do ośrodka",
      "wydawca": "ANSA",
      "rok": "2025",
      "data_publikacji": "2025-06-17",
      "url": "https://www.ansa.it/molise/notizie/2025/06/17/aggredi-ragazza-ad-agnone-lupa-trasferita-in-area-faunistica_f68b5657-48bc-4cf6-a33b-67a92995be6c.html",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Agnone 2025: odłów wilczycy"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": ""
      }
    },
    {
      "id": "ansa2026",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Bimbo azzannato nel Barese, dna conferma giovane lupo appenninico",
      "tytul_pl": "Dziecko pogryzione w okolicach Bari – DNA potwierdza młodego wilka apenińskiego",
      "wydawca": "ANSA",
      "rok": "2026",
      "data_publikacji": "2026-08-28",
      "url": "https://www.ansa.it/puglia/notizie/2026/08/28/bimbo-azzannato-nel-barese-dna-conferma-giovane-lupo-appenninico_d2cb04a9-35fd-424f-8a72-09275b9507d8.html",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Noicattaro 15.08.2026: DNA (IZS) – młody samiec wilka apenińskiego",
        "Noicattaro 04.08.2026: DNA bez wyniku"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": ""
      }
    },
    {
      "id": "puglia2026",
      "autorzy": [
        "Regione Puglia"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Lupo a Noicattaro, il DNA conferma: è un giovane lupo appenninico. Paolicelli: task force rafforzata, avanti con monitoraggio e cattura",
      "tytul_pl": "Wilk w Noicattaro, DNA potwierdza: młody wilk apeniński",
      "wydawca": "Regione Puglia (biuro prasowe)",
      "rok": "2026",
      "data_publikacji": "2026-08",
      "url": "https://press.regione.puglia.it/-/lupo-a-noicattaro-il-dna-conferma-%C3%A8-un-giovane-lupo-appenninico.-paolicelli-task-force-rafforzata-avanti-con-monitoraggio-e-cattura-",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "komunikat oficjalny",
      "wspiera": [
        "Noicattaro 15.08.2026: DNA"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "niezweryfikowane",
        "metoda": "Serwer zwraca błąd 504 (2026-11-02, kilka prób)",
        "uwagi": "Tytuł odtworzony z adresu URL. Teza poparta niezależnie przez ANSA 28.08.2026 (ansa2026)."
      }
    },
    {
      "id": "repubblica2026a",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Bimba azzannata dal lupo, lascia la Rianimazione: «Tornerà a casa la prossima settimana»",
      "tytul_pl": "Dziewczynka pogryziona przez wilka opuszcza OIOM: „Wróci do domu w przyszłym tygodniu”",
      "wydawca": "la Repubblica Bari",
      "rok": "2026",
      "data_publikacji": "2026-08-08",
      "url": "https://bari.repubblica.it/cronaca/2026/08/08/news/bimba_azzannata_lupo_lascia_rianimazione_a_casa_prossima_settimana-425519016/",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Noicattaro 04.08.2026: obrażenia i leczenie dziewczynki"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": ""
      }
    },
    {
      "id": "gazzetta2026",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Noicattaro, bambino di sei anni azzannato alle costole in un parco: continua la caccia all'animale selvatico anche con i droni",
      "tytul_pl": "Noicattaro: sześciolatek pogryziony w okolicy żeber w parku – trwają poszukiwania dzikiego zwierzęcia, także z użyciem dronów",
      "wydawca": "La Gazzetta del Mezzogiorno",
      "rok": "2026",
      "data_publikacji": "2026-08-16",
      "url": "https://www.lagazzettadelmezzogiorno.it/news/bari/2094268/noicattaro-il-lupo-ha-colpito-ancora-bambino-di-sei-anni-ferito-alle-costole-in-un-parco-continua-la-caccia.html",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Noicattaro 15.08.2026: chłopiec 6 l.",
        "zgoda na odłów 14.08.2026 po opinii ISPRA: kategoria 19, poziom krytyczności 5"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "poprawione",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": "Tytuł w bibliografii poprawiony do brzmienia na stronie (było: „…continua la caccia al lupo”)."
      }
    },
    {
      "id": "baritoday2026",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Lupi a Noicattaro, dopo il test del DNA spunta un nuovo avvistamento alle porte di Torre a Mare",
      "tytul_pl": "Wilki w Noicattaro: po teście DNA nowa obserwacja u bram Torre a Mare",
      "wydawca": "BariToday",
      "rok": "2026",
      "data_publikacji": "2026-09-07",
      "url": "https://www.baritoday.it/cronaca/giovane-canide-avvistato-noicattaro-ipotesi-cucciolo-lupo.html",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Noicattaro 04.08.2026: ślady „non hanno prodotto risultati utili”"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": ""
      }
    },
    {
      "id": "corriere2026",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Catturata una lupa del branco che terrorizza il sud Barese. «Ma non è il predatore che ha ferito una bambina a Noicattaro»",
      "tytul_pl": "Schwytano wilczycę z watahy, która terroryzuje południe prowincji Bari: „Ale to nie ona zraniła dziewczynkę w Noicattaro”",
      "wydawca": "Corriere del Mezzogiorno (Bari)",
      "rok": "2026",
      "data_publikacji": "2026-09-20",
      "url": "https://bari.corriere.it/notizie/cronaca/26_settembre_20/catturata-una-lupa-del-branco-che-feri-una-bimba-nel-parco-di-noicattaro-caccia-agli-altri-esemplari-con-droni-e-fototrappole-c95f61e0-3afe-45aa-afab-21c1cd8c0xlk.shtml",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Noicattaro: odłów wilczycy 19.09.2026"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": ""
      }
    },
    {
      "id": "repubblica2026b",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Liberata la lupa catturata a Noicattaro: sarà costantemente monitorata grazie a un collare",
      "tytul_pl": "Wypuszczono wilczycę schwytaną w Noicattaro: będzie stale monitorowana dzięki obroży",
      "wydawca": "la Repubblica Bari",
      "rok": "2026",
      "data_publikacji": "2026-10-03",
      "url": "https://bari.repubblica.it/cronaca/2026/10/03/news/liberata_lupa_catturata_noicattaro_monitorata_collare_branco-425623216/",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Noicattaro: wilczyca wypuszczona 28.09.2026 z obrożą; co najmniej 6 wilków w okolicy"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": ""
      }
    },
    {
      "id": "nos2024a",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "DNA-onderzoek bevestigt: wolf betrokken bij incident met kind",
      "tytul_pl": "Badanie DNA potwierdza: wilk uczestniczył w incydencie z dzieckiem",
      "wydawca": "NOS",
      "rok": "2024",
      "data_publikacji": "2024-07-30",
      "url": "https://nos.nl/artikel/2530880-dna-onderzoek-bevestigt-wolf-betrokken-bij-incident-met-kind",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Den Treek 16.07.2024: DNA na ubraniu"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": ""
      }
    },
    {
      "id": "nos2024b",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "DNA-onderzoek bevestigt: wolf weer betrokken bij incident met kind",
      "tytul_pl": "Badanie DNA potwierdza: wilk znów uczestniczył w incydencie z dzieckiem",
      "wydawca": "NOS",
      "rok": "2024",
      "data_publikacji": "2024-08-08",
      "url": "https://nos.nl/artikel/2532430-dna-onderzoek-bevestigt-wolf-weer-betrokken-bij-incident-met-kind",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Austerlitz 31.07.2024: DNA"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": ""
      }
    },
    {
      "id": "nos2025a",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Hardloopster gebeten in Park Hoge Veluwe, vermoedelijk door een wolf",
      "tytul_pl": "Biegaczka pogryziona w Parku Hoge Veluwe, prawdopodobnie przez wilka",
      "wydawca": "NOS",
      "rok": "2025",
      "data_publikacji": "2025-04-14",
      "url": "https://nos.nl/artikel/2563568",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Hoge Veluwe 13.04.2025: 2 ugryzienia nogi, szpital"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": "Artykuł mówi tylko „vermoedelijk” (prawdopodobnie); potwierdzenie DNA – nos2025b."
      }
    },
    {
      "id": "nos2025b",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Rechter: wolf die hardloopster beet op Hoge Veluwe mag gedood worden",
      "tytul_pl": "Sąd: wilk, który pogryzł biegaczkę na Hoge Veluwe, może zostać zabity",
      "wydawca": "NOS",
      "rok": "2025",
      "data_publikacji": "2025-05-16",
      "url": "https://nos.nl/artikel/2567547-rechter-wolf-die-hardloopster-beet-op-hoge-veluwe-mag-gedood-worden",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Hoge Veluwe 2025: pozytywny wynik DNA (wilk)"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "zastąpione",
        "metoda": "Nowe źródło dodane, bo źródło ze wstępnego zestawienia (nos2025a) nie potwierdzało DNA; strona pobrana 2026-11-02",
        "uwagi": ""
      }
    },
    {
      "id": "nrc2025",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Wandelaar op Landgoed Den Treek vermoedelijk door wolf gebeten",
      "tytul_pl": "Spacerowiczka w majątku Den Treek prawdopodobnie pogryziona przez wilka",
      "wydawca": "NRC",
      "rok": "2025",
      "data_publikacji": "2025-05-19",
      "url": "https://www.nrc.nl/nieuws/2025/05/19/wandelaar-op-landgoed-den-treek-vermoedelijk-door-wolf-gebeten-a4893858",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Den Treek 19.05.2025: rany obu nóg"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": "Artykuł nie potwierdza DNA dla tego zdarzenia – potwierdzenie: woudenberg2025."
      }
    },
    {
      "id": "woudenberg2025",
      "autorzy": [
        "Provincie Utrecht (komunikat powtórzony przez gminę Woudenberg)"
      ],
      "tytul_oryginalny": "DNA-analyse bevestigt betrokkenheid wolf bij incident Den Treek – Henschoten",
      "tytul_pl": "Analiza DNA potwierdza udział wilka w incydencie w Den Treek – Henschoten",
      "wydawca": "Gemeente Woudenberg / Provincie Utrecht",
      "rok": "2025",
      "data_publikacji": "2025-05-28",
      "url": "https://www.woudenberg.nl/nieuwsoverzicht/dna-analyse-bevestigt-betrokkenheid-wolf-bij-incident-den-treek-henschoten",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "komunikat oficjalny",
      "wspiera": [
        "Den Treek 19.05.2025: DNA – wilk GW3237m („Bram”)",
        "zalecenia bezpieczeństwa prowincji Utrecht (100 m, smycz, dzieci <10 l.)"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "zastąpione",
        "metoda": "Nowe źródło; treść potwierdzona przez wyszukiwarkę 2026-11-02 (strona prowincji za wyzwaniem JS)",
        "uwagi": "Ten sam komunikat na stronie prowincji (url_alternatywny) jest za wyzwaniem JS."
      },
      "url_alternatywny": "https://www.provincie-utrecht.nl/actueel/nieuws/dna-analyse-bevestigt-betrokkenheid-wolf-bij-incident-den-treek-henschoten"
    },
    {
      "id": "nos2025c",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Opnieuw bijtincident wolf gemeld in bossen van Utrecht, 'kind meegesleurd'",
      "tytul_pl": "Kolejne pogryzienie przez wilka w lasach Utrechtu: „dziecko zaciągnięte”",
      "wydawca": "NOS",
      "rok": "2025",
      "data_publikacji": "2025-07-30",
      "url": "https://nos.nl/artikel/2576956-opnieuw-bijtincident-wolf-gemeld-in-bossen-van-utrecht-kind-meegesleurd",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Austerlitz 30.07.2025: chłopiec 6 l."
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": ""
      }
    },
    {
      "id": "rtvutrecht2025",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Jongetje (6) dat bos in werd gesleurd is aangevallen door probleemwolf",
      "tytul_pl": "Sześciolatek zaciągnięty do lasu został zaatakowany przez wilka problemowego",
      "wydawca": "RTV Utrecht",
      "rok": "2025",
      "data_publikacji": "2025-08-15",
      "url": "https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/3929221",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Austerlitz 2025: DNA (WUR), rany zszyte, dobrze się goją"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": ""
      }
    },
    {
      "id": "leusder2025",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Provincie Utrecht: 'Probleemwolf betrokken bij incident Austerlitz'",
      "tytul_pl": "Prowincja Utrecht: „Wilk problemowy uczestniczył w incydencie w Austerlitz”",
      "wydawca": "Leusderkrant",
      "rok": "2025",
      "data_publikacji": "2025-08-15",
      "url": "https://www.leusderkrant.nl/lokaal/dieren/1197974/provincie-utrecht-probleemwolf-betrokken-bij-incident-austerlitz",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Austerlitz 2025: komunikat prowincji – wilk problemowy"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": ""
      }
    },
    {
      "id": "nos2025d",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Wolf doodgeschoten op Utrechtse Heuvelrug, mogelijk probleemwolf",
      "tytul_pl": "Wilk zastrzelony na Utrechtse Heuvelrug, możliwe że to wilk problemowy",
      "wydawca": "NOS",
      "rok": "2025",
      "data_publikacji": "2025-12-03",
      "url": "https://nos.nl/artikel/2593035",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Utrecht: odstrzał wilka (prawdopodobnie „Bram”) 12.2025"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": ""
      }
    },
    {
      "id": "tagesschau2026",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Was über den Wolfsangriff auf eine Frau in Hamburg bekannt ist",
      "tytul_pl": "Co wiadomo o ataku wilka na kobietę w Hamburgu",
      "wydawca": "tagesschau.de (NDR)",
      "rok": "2026",
      "data_publikacji": "2026-03-31",
      "url": "https://www.tagesschau.de/inland/regional/wolf-beisst-frau-hamburg-100.html",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Hamburg 30.03.2026: kobieta ugryziona przy próbie uwolnienia uwięzionego wilka; leczenie ambulatoryjne"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": "Zdarzenie sprowokowane (próba uwolnienia zwierzęcia) – oznaczone w danych."
      }
    },
    {
      "id": "franceinfo2024",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Thoiry : une femme de 37 ans attaquée par trois loups",
      "tytul_pl": "Thoiry: 37-letnia kobieta zaatakowana przez trzy wilki",
      "wydawca": "franceinfo",
      "rok": "2024",
      "data_publikacji": "2024-06-23",
      "url": "https://www.franceinfo.fr/faits-divers/thoiry-une-femme-de-37-ans-attaquee-par-trois-loups_6621975.html",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Thoiry 23.06.2024: wilki z niewoli, „urgence absolue”, życie niezagrożone"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": ""
      }
    },
    {
      "id": "onlinebrest2024",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Жена сторожа, на которого напал волк, рассказала подробности",
      "tytul_pl": "Żona stróża, na którego napadł wilk, opowiedziała szczegóły",
      "wydawca": "Onlinebrest.by",
      "rok": "2024",
      "data_publikacji": "2024-12-02",
      "url": "https://onlinebrest.by/novosti/zhena-storozha-na-kotorogo-napal-volk-rasskazala-podrobnosti",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Białoruś 26.11.2024: wściekły wilk, stróż pogryziony, terapia przeciw wściekliźnie"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": ""
      }
    },
    {
      "id": "suspilne2025",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Вбив вовка вилами: яка ситуація з поширенням сказу на Волині",
      "tytul_pl": "Zabił wilka widłami: jak wygląda sytuacja ze wścieklizną na Wołyniu",
      "wydawca": "Suspilne Łuck",
      "rok": "2025",
      "data_publikacji": "2025-11-27",
      "url": "https://suspilne.media/lutsk/1172428-vbiv-vovka-vilami-aka-situacia-z-posirennam-skazu-i-vidstrilom-dikih-tvarin-na-volini/",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Wołyń 2025: wściekły wilk, mężczyzna pogryziony w ręce, 5 dawek szczepionki"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": ""
      }
    },
    {
      "id": "ekathimerini2017",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Greek coroner finds British hiker was attacked, devoured by wolves",
      "tytul_pl": "Grecki koroner: brytyjska turystka została zaatakowana i pożarta przez wilki",
      "wydawca": "eKathimerini",
      "rok": "2017",
      "data_publikacji": "2017-09-27",
      "url": "https://www.ekathimerini.com/news/221994/greek-coroner-finds-british-hiker-was-attacked-devoured-by-wolves/",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Grecja 2017: wstępne ustalenie koronera (wilki)"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "poprawione",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": "Artykuł mówi o wilkach; wstępne zestawienie przypisywało mu ustalenie „psy pasterskie”. To ustalenie pochodzi z NINA 2021 (za Iliopoulos & Astaras 2018) – źródło tezy zmieniono na nina2021."
      }
    },
    {
      "id": "blizko2025",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Волк, который пугал людей на детской площадке под Минском, оказался собакой. А что насчет бешенства?",
      "tytul_pl": "Wilk, który straszył ludzi na placu zabaw pod Mińskiem, okazał się psem. A co z wścieklizną?",
      "wydawca": "Blizko.by",
      "rok": "2025",
      "data_publikacji": "2025-07-18",
      "url": "https://blizko.by/notes/volk-kotoryy-pugal-lyudey-na-detskoy-ploschadke-pod-minskom-okazalsya-sobakoy-a-chto-naschet-beshenstva-_vg",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Senica (BY) 2025: „wilk” okazał się psem"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": "Źródło mówi o wyniku wstępnym."
      }
    },
    {
      "id": "lne2024",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Un ganadero del Angliru acaba en el hospital tras un ataque de lobos y ser arrollado por varias vacas",
      "tytul_pl": "Hodowca z Angliru w szpitalu po ataku wilków i stratowaniu przez krowy",
      "wydawca": "La Nueva España",
      "rok": "2024",
      "data_publikacji": "2024-03-07",
      "url": "https://www.lne.es/cuencas/2024/03/07/ganadero-angliru-acaba-hospital-ataque-99113148.html",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Asturia 2024: obrażenia (żebra, biodro) zadały krowy, nie wilki"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": ""
      }
    },
    {
      "id": "sme2025",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "V národnom parku Šumava pribehol k Čechovi vlk na vzdialenosť dva metre, zahnal ho slzným sprejom",
      "tytul_pl": "W Parku Narodowym Szumawa wilk podbiegł do Czecha na dwa metry, ten odpędził go gazem pieprzowym",
      "wydawca": "SME",
      "rok": "2025",
      "data_publikacji": "2025-06-16",
      "url": "https://www.sme.sk/svet/c/v-narodnom-parku-sumava-pribehol-k-cechovi-vlk-na-vzdialenost-dva-metre-zahnal-ho-slznym-sprejom",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "Szumawa 2025: brak ataku"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "WebFetch 2026-11-02",
        "uwagi": "Tytuł odtworzony z adresu URL i treści."
      }
    },
    {
      "id": "rdos_szkody",
      "autorzy": [
        "RDOŚ w Katowicach"
      ],
      "tytul_oryginalny": "B2 - Szacowanie szkód wyrządzonych przez zwierzęta objęte ochroną gatunkową",
      "tytul_pl": "—",
      "wydawca": "RDOŚ w Katowicach (gov.pl)",
      "rok": "nie podano w źródle",
      "data_publikacji": "nie podano w źródle",
      "url": "https://www.gov.pl/web/rdos-katowice/szacowanie-szkod-wyrzadzonych-przez-zwierzeta-objete-ochrona-gatunkowa",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "komunikat oficjalny",
      "wspiera": [
        "procedura zgłaszania szkód (przykład jednej RDOŚ)"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": "Użyte jako przykład procedury; numery telefonów pominięto."
      }
    },
    {
      "id": "rdos_wilk",
      "autorzy": [
        "RDOŚ w Katowicach"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Nie taki wilk straszny",
      "tytul_pl": "—",
      "wydawca": "RDOŚ w Katowicach (gov.pl)",
      "rok": "nie podano w źródle",
      "data_publikacji": "nie podano w źródle",
      "url": "https://www.gov.pl/web/rdos-katowice/nie-taki-wilk-straszny",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "komunikat oficjalny",
      "wspiera": [
        "zgłoszenie szkody następnego dnia roboczego, nie później niż w ciągu 3 dni",
        "odszkodowanie wg cen rynkowych; spory – sąd"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "poprawione",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": "Teza ze wstępnego zestawienia „bez utraconych korzyści” nie występuje na tej stronie RDOŚ – przypisano ją do źródła pierwotnego: art. 126 ust. 2 ustawy (art126)."
      }
    },
    {
      "id": "art126",
      "autorzy": [
        "Sejm RP (Marszałek Sejmu – obwieszczenie o tekście jednolitym)"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 września 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ochronie przyrody (Dz.U. 2026 poz. 1315) – art. 126",
      "tytul_pl": "Tekst jednolity ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody – art. 126 (odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkody)",
      "wydawca": "Dziennik Ustaw RP / ISAP (Kancelaria Sejmu)",
      "rok": "2026",
      "data_publikacji": "ogłoszono 2026-10-09; stan prawny na 2026-09-02",
      "url": "https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260001315",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "komunikat oficjalny",
      "wspiera": [
        "art. 126 ust. 1 pkt 2 – odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez wilki (ograniczenie do „pogłowia zwierząt gospodarskich” utraciło moc 30.07.2014 – wyrok TK z 21.07.2014, K 36/13, przypis 21 tekstu jednolitego)",
        "art. 126 ust. 2 – odpowiedzialność nie obejmuje utraconych korzyści",
        "art. 126 ust. 4–5 i ust. 6 pkt 2 lit. b – współdziałanie z RDOŚ, urządzenia zapobiegające szkodom finansowane w ramach umów; brak zgody na ich budowę wyłącza odszkodowanie",
        "art. 126 ust. 6 pkt 3 lit. d – brak odszkodowania za szkody wyrządzone przez wilki w zwierzętach gospodarskich pozostawionych od zachodu do wschodu słońca bez bezpośredniej opieki (nadal obowiązuje)",
        "art. 126 ust. 10 – spory o wysokość odszkodowania rozstrzygają sądy powszechne"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "poprawione",
        "metoda": "API Sejmu (api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/1315 – baza ISAP): status „obowiązujący”, ogłoszenie 2026-10-09; PDF tekstu jednolitego pobrany i art. 126 przeczytany 2026-11-02; references aktu DU/2004/880: brak aktów zmieniających ogłoszonych po tym tekście jednolitym (ostatnie zmiany: poz. 426, 737, 912 – wszystkie ujęte w poz. 1315); PDF w dziennikustaw.gov.pl HTTP 200",
        "uwagi": "Zastąpiono nieoficjalny link pelnora.app oficjalnym źródłem ISAP. Pozycja Dz.U. 2026 poz. 1315 potwierdzona. Poprawiono tezę: wcześniejszy opis „wilki – szkody w pogłowiu zwierząt gospodarskich” pomijał wyrok TK K 36/13, wskutek którego to ograniczenie utraciło moc. Strona ISAP odrzuca automatyczne pobieranie (403/timeout) – weryfikacja przez oficjalne API Sejmu i Dziennik Ustaw."
      },
      "url_alternatywny": "https://dziennikustaw.gov.pl/D2026000131501.pdf",
      "url_api": "https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/1315/text.pdf",
      "akt_bazowy": "Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (ELI: DU/2004/880)"
    },
    {
      "id": "farmer2025",
      "autorzy": [
        "redakcja – autor nie ustalony podczas weryfikacji"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Koniec absurdu. Rolnicy dostaną odszkodowanie za zwierzęta zagryzione nocą",
      "tytul_pl": "—",
      "wydawca": "farmer.pl",
      "rok": "2025",
      "data_publikacji": "2025-11-08",
      "url": "https://www.farmer.pl/prawo/przepisy-i-regulacje/koniec-absurdu-rolnicy-dostana-odszkodowanie-za-zwierzeta-zagryzione-noca,168520.html",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "media",
      "wspiera": [
        "projekt zniesienia wyłączenia „nocnego” uzyskał pozytywną opinię"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "poprawione",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": "Tytuł sugeruje zmianę prawa, ale według stanu na 02.11.2026 wyłączenie nadal obowiązuje (art126)."
      }
    },
    {
      "id": "modr2025",
      "autorzy": [
        "MODR"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Szkody w uprawach rolniczych wyrządzane przez zwierzęta",
      "tytul_pl": "—",
      "wydawca": "Mazowiecki Ośrodek Doradztwa Rolniczego",
      "rok": "2025",
      "data_publikacji": "2025-07-08",
      "url": "https://www.modr.mazowsze.pl/aktualnosci/3994-szkody-w-uprawach-rolniczych-wyrzadzane-przez-zwierzeta",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "komunikat oficjalny",
      "wspiera": [
        "termin zgłoszenia szkody"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": ""
      }
    },
    {
      "id": "dzu2026_737",
      "autorzy": [
        "Sejm RP"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Ustawa z dnia 15 maja 2026 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2026 poz. 737)",
      "tytul_pl": "—",
      "wydawca": "Dziennik Ustaw RP / ISAP (Kancelaria Sejmu)",
      "rok": "2026",
      "data_publikacji": "2026-06-08 (ogłoszenie); w życie 2026-06-23",
      "url": "https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260000737",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "komunikat oficjalny",
      "wspiera": [
        "nowy art. 56 ust. 4e ustawy o ochronie przyrody: zezwolenie może dopuścić umyślne płoszenie niedźwiedzia brunatnego, wilka lub żubra z broni gładkolufowej amunicją niepenetracyjną przez osoby z pozwoleniem na broń (w tym do celów łowieckich)",
        "w życie po 14 dniach od ogłoszenia (art. 4), tj. 23.06.2026"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "poprawione",
        "metoda": "API Sejmu (api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/737): status „obowiązujący”, ogłoszenie 2026-06-08, wejście w życie 2026-06-23; PDF pobrany i art. 1 pkt 1 oraz art. 4 przeczytane 2026-11-02; zmiana ujęta w tekście jednolitym Dz.U. 2026 poz. 1315",
        "uwagi": "Główny URL zmieniono z PDF dziennikustaw.gov.pl na kartę aktu w ISAP (PDF pozostaje jako url_alternatywny). Ustawa używa terminu „amunicja niepenetracyjna” – poprawiono „niepenetrującą”; przykład „gumowe kule” usunięto z treści, bo nie ma go ani w ustawie, ani w komunikacie Prezydenta."
      },
      "url_alternatywny": "https://dziennikustaw.gov.pl/D2026000073701.pdf",
      "url_api": "https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/737/text.pdf"
    },
    {
      "id": "prezydent2026",
      "autorzy": [
        "Kancelaria Prezydenta RP"
      ],
      "tytul_oryginalny": "Informacja prasowa ws. nowelizacji ustawy o ochronie przyrody (druk 1765)",
      "tytul_pl": "—",
      "wydawca": "Kancelaria Prezydenta RP",
      "rok": "2026",
      "data_publikacji": "2026-05-29",
      "url": "https://k.prezydent.pl/storage/file/core_files/2026/5/29/3bf23493f578f331bb79bdcc67bdbeea/Informacja%20prasowa%20ws.%20nowelizacji%20ustawy%20o%20ochronie%20przyrody%20(druk%201765).pdf",
      "data_dostepu": "2026-11-02",
      "typ": "komunikat oficjalny",
      "wspiera": [
        "opis nowelizacji 2026"
      ],
      "weryfikacja": {
        "status": "ok",
        "metoda": "Strona pobrana 2026-11-02 (curl), tytuł i kluczowe fakty porównane",
        "uwagi": ""
      }
    }
  ]
}